هوشمندسازی، اصلی‌ ترین محورهای توسعه شهر جدید پردیس

پیام پردیس /

شهر جديد پرديس باقابلیت‌های گردشگری - توریستی و سیاحتی، موقعيت خاص طبيعي، ارتفاعات،‌ آب‌وهوای مطبوع و جاذبه‌هاي طبيعي، شيب و پوشش گياهي مناسب با چشمه‌سارهای جاری در جای‌جای طبیعت و در چهارفصل سال چشم‌انداز زیبایی را به وجود آورده است؛ ازجمله منطقه آبشار کمرد، منطقه جوزک، منطقه واصفجان منطقه پیست آبعلی، دریاچه سدلار و منطقه لار، دریاچه تار و بسیاری از مکان‌های دیدنی و تاریخی که با نزدیکی به شهرستان دماوند، می‌تواند اوقات فراغتی سالم و به‌یادماندنی در ذهن توریست‌ها، گردشگران و مسافران داشته باشد.

همچنين در حال حاضر با توجه به آخرين مصوبات، ‌اين شهر داراي حدود ۳۶۰۰ هکتار وسعت و شامل ۹ فاز که ۶ فاز آن مسکوني و سه فاز ديگر تحقيقاتي،‌صنعتي‌ و توريستي است.

امکاناتی همچون مراکز متعدد تجاری، آتش‌نشانی، اورژانس، پلیس انتظامی، راهنمایی و رانندگي و... هم‌اکنون در این شهر مشغول فعالیت هستند و پارک فناوری پردیس به‌عنوان مهم‌ترین و اولين پارک فناوری بين‌المللي ایران در مجاورت این شهر واقع‌شده است.

در طرح جامع جديد حدود ۷۴۰ هکتار از اراضي شهر در ناحيه جنوب غرب تحت عنوان دره بهشت و کاربري توريستي- تفريحي تعریف‌شده است که در صورت تحقق پروژه نقطه عطفي در شکوفايي منطقه خواهد بود و کاربرهاي توريستي،‌ تفريحي،‌ تحقيقاتي و پژوهشي که سطوح عمده‌ای از طرح جامع شهر را شامل می‌شود،‌ صفت بارز و مشخص اين شهر است. ازجمله طرح‌هاي در دست احداث اين شهر می‌توان به پروژه مترو اشاره نمود که ‌آینده‌ای روشن را براي پرديس رقم خواهد زد.

از ديگر ويژگي‌هاي پرديس آزادراه تهران- پرديس است، که با بهره‌برداری از این آزادراه حلقه ارتباطی از شرق تهران به استان‌های شمالی و شمال شرق تسهیل شده و فاصله شهر جديد پرديس با تهران را از ۲۵ کيلومتر به ۱۷ کيلومتر کاهش داده است. همچنين اجرای خط لوله انتقال آب جهت تأمین آب پردیس از پروژه‌هاي مهم و اساسي شهر جديد پرديس به شمار می‌آيد. متن زیر ماحصل گفت‌وگوی «دبیرخانه چهره سال» با مهدی هدایت مدیرعامل شرکت عمران پردیس است.

پروژه‌های مشارکتی چقدر در توسعه شهرها مؤثر هستند؟

بر اساس تجربه‌ دنیا، چاره دیگری برای توسعه جز استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در تمام عرصه‌ها نداریم. در بحث توسعه شهرها نیز ناگزیر باید به سمت استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی برویم که تجربه بسیار موفق جهانی به شمار می‌رود. دولت ایران توان این‌همه سرمایه‌گذاری در شهرها را ندارد. فرق ادارات کل راه و شهرسازی با شرکت‌های عمرانی این است که شرکت‌های عمران چهارچوبی شرکتی و مشارکت‌جو دارند و می‌توانند از ظرفیت بخش خصوصی در حداقل زمان ممکن استفاده کنند. به خاطر همین، مسیری که طی می‌کنیم برای این است که بتوانیم از ظرفیت‌های بخش خصوصی در شهرها استفاده کنیم که در این راستا دو قرارداد به ارزش حدود ۲ هزار میلیارد تومان را در ماه گذشته کلنگ-زنی کردیم. توانستیم در قالب قرارداد مشارکتی این دو کلنگ زنی بسیار بزرگ تکمیل زیرساخت‌های پردیس و مطالعات مترو را انجام بدهیم.

در ارتباط با مشارکت بخش خصوصی در پروژه‌ها باید به این موضوع دقت کنیم که بخش خصوصی مسیر بسیار شفاف، منطقی، درست و اقتصادی را نشان می‌دهد؛ بنابراین بودن بخش خصوصی در کنار ما امتیاز بزرگی که دارد این است که اقتصادی بودن پروژه را مشخص می‌کند و معمولاً دنبال پروژه‌هایی می‌رود که اقتصادی باشند. ازآنجایی‌که منابع بخش خصوصی برای آن‌ها خیلی مهم‌تر از دولتی است، معمولاً حداکثر توان خود را در بخش کیفیت، فروش و ابعاد مختلف پروژه انجام می‌دهند. وقتی بخش خصوصی را کنار خود می‌بینیم مطمئن هستیم که پروژه صد درصد به سرانجام خواهد رسید.

برای اینکه شهر جدید به شهر پیاده محور تبدیل شود، چه‌کارهایی انجام‌شده است؟

ما به دنبال این هستیم که بحث انسان‌محور را داشته باشیم که ماشین در آن به‌عنوان محور توسعه نباشد. در این راستا برای ارتقا کیفیت زندگی شهروندان، موضوع شهر پیاده محور را جزو اولویت اصلی قرار داده‌ایم. با توجه به چهارچوب مدیریتی شرکت عمران شهرها، عملیات آماده‌سازی بخشی از این فازها کامل و تحویل شهرها شده است. بخشی که هنوز کامل نشده است را نیز شرکت عمران مدیریت این بخش‌ها را تا تکمیل فازها به عهده می‌گیرد.

ما موضوع پیاده مداری را جزو اولویت‌های خود قرار داده‌ایم که اکنون به علت توپوگرافی خاصی که در فازهای مختلف داریم، پروژه بسیار خوبی را در فاز ۱۱ به‌عنوان رود دره تعریف کرده‌ایم. در کنار رود دره، مسیرهای خیلی خوبی به‌عنوان مسیرهای پیاده طراحی‌شده است که در کنار آن‌ها نیز کاربری‌های متنوعی را طراحی کرده‌ایم که می‌تواند کارکرد خیلی خوبی با این مسیر پیاده داشته باشد.

در فاز ۸ و فازهای مختلف دیگر، شرکت عمران هم با شهرداری و هم به‌صورت مجزا این طراحی‌ها را انجام می‌دهد که بتوان در اسرع وقت یکی از این پیاده راه‌ها را به بهره‌برداری برسانیم. در طرح تفصیلی و آماده‌سازی نیز این موضوع مدنظر قرارگرفته است.

توسعه حمل‌ونقل عمومی و توجه به ریل چه تأثیری در جمعیت‌پذیری شهر دارد؟

بحث TOD و توسعه حمل‌ونقل با تأکید بر حمل‌ونقل عمومی را جزو اولویت‌های کاری خود قرار داده‌ایم. از اولین روزهای حضورم در شهر جدید پردیس، بحث تکمیل مطالعات فاز دو مترو پردیس را جزو اولویت‌ها قراردادیم و این را در بسته مشارکتی قرارداد خاتم‌الانبیا آوردیم. در کنار آن پیگیری بسیار ویژه‌ای از نمایندگان داشتیم تا مترو پردیس که در تبصره ۱۹ لایحه بودجه دیده‌شده بود، امسال به سرانجام برسد.

بعد از تصویب لایحه بودجه سال ۹۸ و بعد از تکمیل مطالعات فاز دو، سال بعد شاهد شروع عملیات اجرایی مترو شهر جدید پردیس هم خواهیم بود. صددرصد حمل‌ونقل ایمن و ریل پایه می‌تواند در جمعیت‌پذیری شهرها و رسیدن شهرهای جدید اطراف کلان‌شهرها به هدف ایجادشان، بسیار مؤثر باشد. کاش همان روزهای اول، اولین کاری که در شهرهای جدید انجام می‌دادند، اتصال ریلی شهرهای جدید به کلان‌شهرها و مادر شهرها بود. یکی از دلایل موفق نبودن بعضی از شهرهای جدید ایران و تحقق نیافتن جمعیتی که برای آن‌ها پیش‌بینی می‌شد، نبود حمل‌ونقل امین بین مادر شهر و شهر جدید بوده است. علاوه بر این، بحث اقتصاد و اشتغال پایدار هم جزو دلایل بعدی به شمار می‌روند.

خوشبختانه در شهر پردیس این اتفاق در حال نهایی شدن است و پیش‌بینی می‌کنیم سال ۹۸، صددرصد شاهد شروع عملیات اجرایی قطار شهری تهران-پردیس باشیم.

هوشمند سازی چقدر می‌تواند در توسعه شهر مؤثر باشد و نیازمند چه اقداماتی است؟

موضوع هوشمند سازی شهرها جزو اصلی‌ترین محورهای توسعه شهرهای بزرگ دنیا قرارگرفته و جزو لاینفک طراحی شهرهاست. هوشمند سازی می‌تواند در بحث آلودگی، ترافیک و به حداقل رساندن حمل-ونقل بدون هدف به ما کمک کند. هوشمند سازی قبل از هر چیزی نیازمند زیرساخت‌های اساسی مختلف است که می‌توانیم آن را با مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط در موضوع توسعه شهری و مدیریت شهری انجام دهیم. بی‌شک چاره‌ای جز رفتن به سمت هوشمند کردن شهرها نداریم. اکنون با توجه به موضوع استارت آپ‌ها و بحث‌های مختلفی که در این حوزه انجام می‌شود، می‌بینیم که باید شهرهای خود را هوشمند کنیم تا بتوانیم از ظرفیت موضوع شهر هوشمند نیز در توسعه شهرها استفاده کنیم.

مردم چگونه می‌توانند در ایجاد شهر هوشمند مشارکت داشته باشند؟

بحث اساسی پاسخ به این سؤال است که آیا هویت بدون مردم معنی می‌دهد؛ بی‌شک نحوه حضور مردم در شهر، به شهر هویت می‌دهد به‌گونه‌ای که نمی‌توان از یک فضای بدون حضور، استفاده خاصی کرد. هویت فقط با حضور مردم شکل می‌گیرد بنابراین در بحث ایجاد شهر هوشمند حضور مردم و مشارکت مردم بسیار ضروری و مهم است و بدون حضور آن‌ها شهر هوشمند هیچ‌وقت شکل نمی‌گیرد.

ما در بحث هویت در شهر جدید پردیس موضوع مراکز محلات را جزو اولویت‌های خود قرار داده‌ایم که چندین مرکز محله به بهره‌برداری رسیده است و چندین مرکز محله نیز در حال احداث و برنامه‌ریزی است. در کنار آن، موضوع آرامستان پردیس را در حال پیگیری هستیم که می‌تواند بخشی از هویت شهر باشد. تاکنون به دلیل نبود زایشگاه و آرامستان این موضوع را در شناسنامه‌های متولدان پردیس نداشته‌ایم که این خود باعث می‌شود که هویت تحت تأثیر این دو موضوع قرار بگیرد. در کنار این دو بحث، موضوعات فرهنگی پردیس را دنبال می‌کنیم و می‌توانیم از یکسری آثار باستانی موجود در شهر پردیس که از آن غلفت کرده‌ایم، استفاده کنیم تا در قدمت و هویت بخشی به شهر مؤثر واقع شود.

همچنین موضوع نام‌گذاری معابر و میدان‌ها را در دستور کارداریم که با بررسی‌ها می‌خواهیم بیشتر به سمت استفاده از اسامی و نام‌های قدیمی که در شهر جدید پردیس از گذشته‌ها داشته‌ایم، برویم. پیش از شکل‌گیری شهر جدید پردیس، روستاهای بسیار خوشنامی در اطراف وجود داشته‌اند همچنین دره‌های بسیاری داریم که نام‌های زیبایی دارند، اما برای ایجاد این هویت، نام‌گذاری معابر را جزو هویت بخشی قرار داده‌ایم.

یک روز را به‌روز فرهنگی شهر جدید پردیس تخصیص داده‌ایم که با همکاری شهرداری باید این کارها را دنبال کنیم. یک موضوع اساسی در شهرهای جدید، مسئله هویت است زیرا مردم احساس تعلق به آن شهر ندارند، اما ظرفیت‌های خوبی شهر جدید پردیس دارد و به نظرم موفق‌ترین نمونه از شهرهای جدید کشور است. علاقه‌ای که مردم برای حضور در شهر جدید پردیس دارند، نشان می‌دهد که احساس تعلق و هویت در آن به‌آرامی در حال شکل‌گیری است که باید ما و مجموعه شهرداری و شورای فرهنگ عمومی شهرستان کمک کنیم که بحث هویت بخشی در شهر جدید پردیس به‌صورت جدی دنبال شود. امیدوارم شاهد این باشیم که همه در آینده‌ای نه‌چندان دور این بحث را در این شهر لمس کنند و ما موضوع فرهنگ و ارتقای هویت را در آن شاهد باشیم.